Vajinal Kuruluk Sadece Menopozda mı Olur? Yaş, Doğum ve Hormonal Değişimlerin Etkisi

Vajinal kuruluk çoğu zaman menopozla ilişkilendirilse de yalnızca menopoz dönemindeki kadınlarda görülen bir sorun değildir. Doğum sonrası dönem, emzirme, hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar ve farklı sağlık durumları da vajinal dokuların nem dengesini etkileyebilir.

Kuruluk bazen yalnızca hafif bir rahatsızlık hissi oluştururken bazı kadınlarda yanma, tahriş, cinsel ilişki sırasında ağrı ve günlük yaşamı etkileyen hassasiyete neden olabilir.

Bu nedenle “vajinal kuruluk neden olur?” sorusunun cevabı her kadın için aynı değildir. Doğru vajinal kuruluk tedavisi için öncelikle kuruluğun altında yatan nedenin belirlenmesi gerekir.

Vajinal Kuruluk Nedir?

Vajina ve çevresindeki dokular normal koşullarda doğal bir nem ve esnekliğe sahiptir. Özellikle östrojen hormonu vajinal dokuların kalınlığı, elastikiyeti ve doğal neminin korunmasında önemli rol oynar.

Östrojen düzeylerinin azalmasıyla vajinal dokular daha ince, kuru ve hassas hale gelebilir. Ancak hormonal değişiklikler kuruluğun tek nedeni değildir.

Vajinal kuruluk;

• Yanma
• Kaşıntı veya tahriş
• Pain during sexual intercourse
• Cinsel ilişki sırasında yeterli kayganlığın oluşmaması
• Genital bölgede hassasiyet

gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Özellikle menopoz döneminde bu tabloya idrar yollarıyla ilgili yakınmalar da eşlik edebilir.

Vajinal Kuruluk Neden Olur?

Vajinal kuruluk nedenleri yalnızca yaşla açıklanamaz.

Hormonal değişikliklerden kullanılan ilaçlara kadar farklı faktörler vajinal dokuların nem dengesini etkileyebilir.

Menopoz ve perimenopoz

Menopoza yaklaşırken yumurtalıkların ürettiği östrojen miktarı azalır.

Bunun sonucunda vajinal dokular zaman içerisinde daha ince, kuru ve daha az elastik hale gelebilir. Vajinal akıntının azalması ve cinsel ilişki sırasında yeterli kayganlığın oluşmaması da görülebilir.

Doğum sonrası dönem

Gebelik ve doğum sonrasında hormon seviyelerinde önemli değişiklikler meydana gelir.

Bu nedenle daha önce vajinal kuruluk yaşamamış bir kadın doğum sonrasında ilk kez bu sorunla karşılaşabilir.

Doğum sonrası iyileşme süreci, doğum sırasında meydana gelen doku değişiklikleri ve hormonal durum birlikte değerlendirilmelidir.

Emzirme döneminde vajinal kuruluk

Emzirme döneminde hormonal değişikliklere bağlı olarak östrojen düzeyleri daha düşük seyredebilir. Bu nedenle emzirirken vajinal kuruluk görülebilir.

ACOG da doğum sonrası vajinal kuruluğun özellikle emziren kadınlarda görülebileceğini belirtiyor.

Bu durum bazı kadınlarda cinsel ilişkiye yeniden başlandığında daha belirgin fark edilir.

Vajinal Kuruluğun Tek Nedeni Hormonlar mıdır?

No.

Hormonal değişiklikler önemli bir neden olmakla birlikte tek açıklama değildir.

Bazı ilaçlar

Bazı alerji ve soğuk algınlığı ilaçları ile bazı antidepresanlar vajinal kuruluğa katkıda bulunabilir.

Antiöstrojen tedaviler de vajinal dokular üzerinde etkili olabilir.

Bazı sağlık sorunları

Sjögren sendromu gibi vücudun farklı bölgelerinde kuruluğa neden olabilen bazı hastalıklar vajinal kurulukla da ilişkili olabilir.

Bu nedenle özellikle yeni başlayan veya uzun süredir devam eden kuruluk şikâyetinde kişinin genel sağlık öyküsünün de değerlendirilmesi önemlidir.

Vajinal Kuruluk Cinsel İlişkiyi Etkiler mi?

Evet.

Doğal kayganlığın azalması sürtünmenin artmasına neden olabilir. Bunun sonucunda cinsel ilişki sırasında yanma, hassasiyet veya ağrı yaşanabilir.

Ağrılı cinsel ilişki tıbbi olarak disparoni olarak adlandırılır.

Ancak her ağrılı ilişkinin nedeni vajinal kuruluk değildir. Enfeksiyonlar, pelvik taban problemleri, vulvar hastalıklar, endometriozis ve farklı jinekolojik durumlar da ağrıya yol açabilir.

Bu nedenle tekrarlayan ağrının yalnızca kuruluğa bağlanmaması gerekir.

Menopozda Vajinal Kuruluk Neden Daha Sık Görülür?

Menopoz vajinal kuruluk ilişkisinin temelinde östrojen seviyesindeki azalma bulunur.

Menopoz döneminde vajina ve idrar yollarında meydana gelen değişiklikler birlikte görüldüğünde bu tablo menopozun genitoüriner sendromu, yani GSM olarak adlandırılabilir.

GSM belirtileri arasında neler bulunabilir?

• Vaginal dryness
• Yanma ve hassasiyet
• Pain during sexual intercourse
• Kayganlığın azalması
• İlişki sonrası kanama
• Frequent urination
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları

It may be included.

Bu nedenle menopoz dönemindeki vajinal kuruluk yalnızca cinsel yaşamla ilgili bir problem olarak görülmemelidir.

Vajinal Kuruluk Tedavisi Nasıl Yapılır?

Vajinal kuruluk tedavisi, kuruluğun nedenine ve kişinin yaşam dönemine göre belirlenir.

Menopozdaki bir kadınla doğum sonrası emzirme dönemindeki bir kadının tedavi yaklaşımı aynı olmayabilir.

Vajinal Nemlendiriciler ve Kayganlaştırıcılar

Hafif vajinal kurulukta hormon içermeyen seçenekler ilk basamakta değerlendirilebilir.

Vajinal nemlendiriciler

Vajinal dokuların nemini desteklemek amacıyla düzenli aralıklarla kullanılabilir.

Kayganlaştırıcılar

Özellikle cinsel ilişki sırasında sürtünmeyi ve buna bağlı rahatsızlığı azaltmak amacıyla kullanılır.

Nemlendirici ve kayganlaştırıcı aynı ürün değildir. Birincisi düzenli nem desteği amacıyla kullanılırken kayganlaştırıcılar daha çok cinsel ilişki sırasında kullanılır.

Lokal Vajinal Östrojen Tedavisi

Östrojen azalmasına bağlı kurulukta, uygun hastalarda lokal vajinal östrojen seçenekleri değerlendirilebilir.

Bunlar krem, tablet veya vajinal halka şeklinde uygulanabilir.

Düşük doz lokal tedaviler östrojeni doğrudan vajinal dokulara ulaştırmayı amaçlar ve menopozla ilişkili kuruluk ve irritasyonun azaltılmasında kullanılabilir.

Ancak hormon tedavisi herkes için uygun olmayabilir. Özellikle hormon duyarlı kanser öyküsü bulunan kişilerde tedavi mutlaka kişinin sağlık öyküsü dikkate alınarak planlanmalıdır.

Vajinal Lazer Kuruluk Tedavisinde Kullanılır mı?

Vajinal lazer, son yıllarda vajinal kuruluk ve menopozla ilişkili genital şikâyetler için araştırılan enerji bazlı uygulamalardan biridir.

Ancak mevcut bilimsel veriler nedeniyle lazeri standart tedavilerin yerine geçen veya kuruluğu kesin olarak ortadan kaldıran bir yöntem olarak tanımlamak doğru değildir.

ACOG, lazer ve diğer enerji bazlı vajinal uygulamaların FDA tarafından menopoz semptomlarının tedavisi için onaylanmadığını ve yanık, skar, ağrılı cinsel ilişki ve uzun süren ağrı gibi komplikasyonların bildirildiğini vurguluyor.

Bu nedenle lazer uygulamasının değerlendirilmesi gerekiyorsa kişinin mevcut tedavi seçenekleri, şikâyetin nedeni, olası faydalar ve riskler birlikte konuşulmalıdır.

HIFU ve Radyofrekans Vajinal Kurulukta Kullanılır mı?

HIFU ve radyofrekans da genital bölgede kullanılan veya araştırılan enerji bazlı teknolojiler arasındadır.

Ancak bu teknolojilerin çalışma prensipleri birbirinden farklıdır ve vajinal kuruluğu bulunan her kadına uygulanmaları gerektiği söylenemez.

Özellikle menopozla ilişkili kurulukta nemlendiriciler, kayganlaştırıcılar ve uygun hastalarda lokal hormonal tedaviler gibi daha yerleşik seçenekler bulunmaktadır.

Bu nedenle cihaz seçimi şikâyetin nedeninin belirlenmesinden sonra değerlendirilmelidir.

Vajinal Kurulukta Hangi Yöntem Daha İyi?

Tek bir yöntem herkes için en iyi değildir.

Tedavi planlanırken;

• Kadının yaşı
• Menopoz durumu
• Doğum ve emzirme öyküsü
• Kuruluğun şiddeti
• Pain during sexual intercourse
• İdrar yolu yakınmaları
• Kullanılan ilaçlar
• Geçirilmiş hastalıklar
• Hormon tedavisine uygunluk
• Jinekolojik muayene bulguları

They should be evaluated together.

Bu nedenle internette görülen tek bir tedavi seçeneğini doğrudan uygulamak yerine kişisel değerlendirme yapılması daha doğru olur.

Vajinal Kurulukta Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Kısa süreli ve hafif kuruluk her zaman ciddi bir sağlık sorununa işaret etmez.

Ancak bazı belirtilerde jinekolojik değerlendirme geciktirilmemelidir.

Muayene gerektirebilecek durumlar

• Uzun süredir devam eden vajinal kuruluk
• Cinsel ilişki sırasında tekrarlayan ağrı
• Vajinal yanma veya belirgin tahriş
• Anormal vajinal akıntı
• Kötü koku
• Tekrarlayan idrar yolu yakınmaları
• İlişki sonrası kanama
• Menopoz sonrası kanama

Özellikle menopoz sonrası ortaya çıkan kanama yalnızca kuruluğa bağlanmamalı ve değerlendirilmelidir.

Doğum Sonrası Vajinal Kuruluk Ne Zaman Değerlendirilmelidir?

Doğumdan sonraki dönemde vücudun toparlanması ve hormonların yeniden dengelenmesi zaman alabilir.

Emzirme devam ettiği sürece hormonal etkiler de sürebilir.

Ancak kuruluk günlük yaşamı veya cinsel yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa, ağrıya neden oluyorsa ya da başka belirtiler eşlik ediyorsa “doğum yaptım, normaldir” düşüncesiyle uzun süre beklemek gerekmez.

Jinekolojik değerlendirme ile kuruluğun nedeni belirlenerek emzirme ve kişinin sağlık durumuyla uyumlu seçenekler konuşulabilir.

Sonuç: Vajinal Kuruluk Her Yaşta Değerlendirilmesi Gereken Bir Şikâyet Olabilir

Vajinal kuruluk yalnızca menopoz döneminde görülmez. Doğum sonrası dönem, emzirme, perimenopoz, menopoz, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunları vajinal dokuların nem dengesini etkileyebilir.

Tedavide amaç yalnızca geçici olarak kuruluğu azaltmak değil, öncelikle nedenini belirlemektir. Vajinal nemlendiriciler ve kayganlaştırıcılardan uygun hastalarda lokal hormonal tedavilere kadar farklı seçenekler bulunur. Enerji bazlı uygulamalarda ise mevcut kanıtların sınırları, olası riskler ve alternatif tedaviler birlikte değerlendirilmelidir.

As Op. Dr Tuba Nadide Yılmaz Kliniği’nde vajinal kuruluk ve eşlik eden genital şikâyetler jinekolojik muayene ile değerlendirilerek kişinin yaşı, hormonal durumu, doğum ve emzirme öyküsü doğrultusunda uygun tedavi seçenekleri planlanabilmektedir. Klinikte genital estetik ve lazer uygulamaları da mevcut hizmet alanları arasında bulunmaktadır.

Uygun tedavi planlaması için bize ulaşabilirsiniz.