Doğum Sonrası Genital Bölgede Neler Değişir?Estetik ve Fonksiyonel Şikâyetlere Bütüncül Yaklaşım

Gebelik ve doğum, kadın vücudunda yalnızca karın bölgesini veya hormonları değil, genital bölgeyi ve pelvik tabanı da etkileyebilir. Özellikle vajinal doğum sonrasında bazı kadınlar daha önce yaşamadıkları vajinal gevşeme hissi, kuruluk, idrar kaçırma veya genital bölgenin görünümünde değişiklik fark edebilir.

Bu değişikliklerin bir bölümü doğumdan sonraki iyileşme sürecinde azalırken bazı şikâyetler daha uzun süre devam edebilir.

Doğum sonrası vajinal değişiklikler söz konusu olduğunda önemli olan tek bir uygulamaya yönelmek değil, şikâyetin kaynağını doğru belirlemektir. Pelvik taban kaslarından vajinal dokulara, hormonlardan doğum sırasında meydana gelen değişikliklere kadar birçok faktör birlikte değerlendirilmelidir.

Doğum Sonrası Vajinal Bölgede Neler Değişebilir?

Gebelik boyunca artan rahim ağırlığı pelvik tabana ek yük bindirir. Doğum sırasında ise vajina, perine ve pelvik taban dokuları önemli ölçüde gerilebilir.

Özellikle vajinal doğum sonrasında şu değişiklikler fark edilebilir:

• Vajinada gevşeme veya genişleme hissi
• Pelvik taban kaslarında güç kaybı
• Öksürme, hapşırma veya egzersiz sırasında idrar kaçırma
• Vajinal kuruluk
• Cinsel ilişki sırasında hassasiyet veya ağrı
• Dış genital bölgede şekil ve görünüm değişiklikleri
• Doğum dikişi veya epizyotomi bölgesinde hassasiyet
• Cinsel yaşamda farklılıklar

Her kadın bunların tamamını yaşamaz. Doğum şekli, bebeğin kilosu, doğum sayısı, kişinin bağ dokusu ve iyileşme süreci sonucu etkileyebilir.

Doğum Sonrası Vajinal Gevşeme Neden Olur?

Doğum sonrası vajinal gevşeme, kadınların en sık dile getirdiği değişikliklerden biridir.

Vajinal doğum sırasında pelvik taban kasları ve çevredeki bağ dokuları bebeğin geçişine izin verebilmek için önemli ölçüde gerilir. Dokular doğumdan sonra zaman içinde toparlansa da bazı kadınlarda doğum öncesindeki hissin tamamen geri dönmediği düşünülebilir.

Vajinal gevşeme hissini etkileyebilecek faktörler

Doğum sayısı, bebeğin doğum ağırlığı, uzamış doğum eylemi, vakum veya forseps kullanımı, bağ dokusunun yapısı ve pelvik taban kaslarının durumu bu süreçte rol oynayabilir.

Bu nedenle vajinal gevşeme şikâyetinde yalnızca vajinanın görünümüne değil, pelvik taban fonksiyonlarına da bakılması önemlidir.

Doğum Sonrası İdrar Kaçırma Normal mi?

Doğumdan sonra özellikle öksürme, hapşırma, gülme, koşma veya ağırlık kaldırma sırasında birkaç damla idrar kaçırma görülebilir.

Gebelik ve doğum sırasında pelvik taban kaslarının zorlanması bu şikâyetin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.

Bazı kadınlarda zaman içerisinde belirgin şekilde azalırken bazılarında devam edebilir.

Pelvik taban egzersizleri neden önemlidir?

Pelvik taban kaslarının doğru şekilde çalıştırılması mesane kontrolünün desteklenmesine yardımcı olabilir. Ancak egzersizin doğru kas grubuyla yapılması önemlidir.

Devam eden idrar kaçırma şikâyetinde yalnızca egzersiz yapmak yerine problemin tipi ve derecesinin değerlendirilmesi gerekir.

Doğum Sonrası Vajinal Kuruluk Neden Görülür?

Doğumdan sonraki hormonal değişiklikler, özellikle emzirme döneminde östrojen düzeylerinin düşük seyretmesi, vajinal kuruluğa katkıda bulunabilir.

Kuruluk;

• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık,
• Yanma,
• Hassasiyet,
• Vajinal dokularda farklılık hissi

oluşturabilir.

Bu durumda tedavi planı şikâyetin nedenine, emzirme durumuna ve kişinin sağlık öyküsüne göre belirlenmelidir.

Doğum Sonrası Genital Görünüm Değişebilir mi?

Evet. Gebelik ve doğum dış genital bölgede de değişikliklere yol açabilir.

Labialarda şekil değişikliği, asimetri, doku fazlalığı veya renk değişiklikleri fark edilebilir. Epizyotomi veya doğum yırtıklarının iyileşmesi sonrasında perine bölgesinin görünümü de doğum öncesinden farklı olabilir.

Burada normal anatomik çeşitlilik ile gerçekten tedavi gerektiren fonksiyonel sorunların birbirinden ayrılması önemlidir.

Her görünüm değişikliği tıbbi bir problem değildir ve her değişiklik için işlem yapılması gerekmez.

Doğum Sonrası Genital Şikâyetlerde Hangi Tedaviler Değerlendirilebilir?

Tedavi, şikâyetin kaynağı belirlendikten sonra planlanmalıdır.

Bazı kadınlarda yalnızca zaman ve pelvik taban rehabilitasyonu yeterli olurken, bazı kadınlarda medikal veya cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Pelvik taban egzersizleri ve rehabilitasyon

Pelvik taban kaslarında zayıflık bulunan kadınlarda ilk seçeneklerden biri olabilir.

Doğru uygulanan egzersizler kas gücünün ve mesane kontrolünün desteklenmesine yardımcı olabilir.

Lazer ve radyofrekans uygulamaları

Vajinal dokulara yönelik enerji bazlı uygulamalar son yıllarda giderek daha fazla araştırılmaktadır.

Lazer ve radyofrekans teknolojileri vajinal gevşeklik, doku özellikleri ve bazı fonksiyonel yakınmalar açısından çeşitli çalışmalara konu olmuştur. Bununla birlikte bu uygulamaların etkinliği konusunda bilimsel kanıtlar halen gelişmektedir ve her hasta için uygun oldukları söylenemez.

Bu nedenle işlem kararı muayene sonrasında, beklenen faydalar ve olası riskler birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

HIFU Teknolojisinin Doğum Sonrası Genital Uygulamalardaki Yeri

HIFU, yani yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason, enerjinin belirli doku derinliklerine odaklanmasını sağlayan bir teknolojidir.

Kadın sağlığı ve genital bölge uygulamalarında kullanımı son yıllarda ilgi gören yeni nesil enerji bazlı yaklaşımlardan biridir.

HIFU herkese uygulanabilir mi?

Hayır.

Doğum sonrası vajinal gevşeme veya farklı fonksiyonel şikâyetleri bulunan her kadının HIFU için uygun olduğunu söylemek doğru değildir.

Öncelikle problemin;

• Pelvik taban kaslarından,
• Vajinal dokulardan,
• Hormonal değişikliklerden,
• Doğum travmasından,
• Pelvik organ desteğindeki bozulmadan

hangisiyle ilişkili olduğunun belirlenmesi gerekir.

HIFU teknolojisinin uygunluğu ancak jinekolojik muayene sonrasında değerlendirilebilir.

Op. Dr. Tuba Nadide Yılmaz Kliniği’nde de kadın sağlığında kullanılan yeni nesil teknolojiler arasında HIFU uygulaması bulunmaktadır. Hangi hastalarda tercih edilebileceği ve diğer yöntemlerden farklı olarak ne sağlayabileceği kişisel değerlendirme sonrasında belirlenmektedir.

Cerrahi Genital Estetik Ne Zaman Değerlendirilebilir?

Her doğum sonrası değişiklik ameliyatsız yöntemlerle giderilemez.

Belirgin anatomik değişiklik, labialarda fonksiyonel rahatsızlık, perine bölgesinde doğum sonrası deformasyon veya ileri düzey vajinal gevşeklik bulunan bazı kadınlarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.

Bunlar arasında kişinin ihtiyacına göre;

• Labioplasti
• Perineoplasti
• Vajinoplasti

gibi işlemler değerlendirilebilir.

Cerrahi karar yalnızca estetik beklenti üzerinden değil, anatomik yapı, fonksiyonel yakınmalar, kişinin beklentileri ve olası riskler birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Hangi Yöntemin Uygun Olduğuna Nasıl Karar Verilir?

Doğum sonrası genital değişikliklerde herkese uygulanabilecek tek bir tedavi bulunmaz.

Bir kadında temel problem pelvik taban kaslarının zayıflığı iken başka bir kadında vajinal kuruluk, doku değişikliği, doğum skarı veya anatomik değişiklik ön planda olabilir.

Bu nedenle muayene sırasında;

Değerlendirilebilecek başlıca noktalar

• Doğum şekli ve doğum sayısı
• Vajinal gevşeme hissi
• Pelvik taban kaslarının durumu
• İdrar kaçırma
• Vajinal kuruluk
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Genital bölgenin anatomik yapısı
• Epizyotomi veya doğum yırtığı öyküsü
• Emzirme durumu
• Yeni gebelik planı
• Hastanın beklentileri

birlikte ele alınmalıdır.

Bu değerlendirme sonucunda takip, pelvik taban rehabilitasyonu, medikal tedaviler, HIFU, lazer veya radyofrekans gibi enerji bazlı seçenekler ya da gerekli durumlarda cerrahi yöntemler arasından uygun yaklaşım belirlenebilir.

Doğumdan Ne Kadar Sonra Genital Estetik Değerlendirme Yapılabilir?

Doğumdan hemen sonraki haftalarda genital dokular henüz iyileşme sürecindedir. Hormonal değişiklikler devam eder ve özellikle emzirme döneminde vajinal dokuların özellikleri zaman içerisinde değişebilir.

Bu nedenle erken dönemde görülen her değişikliğin kalıcı olduğu düşünülmemelidir.

Şikâyetin türüne göre uygun değerlendirme zamanı değişebilir. Yeni gebelik planının bulunması da tedavi zamanlamasını etkileyebilir.

Bu nedenle belirli bir süreyi bütün kadınlar için standart kabul etmek yerine kişisel değerlendirme yapmak daha doğrudur.

Doğum Sonrası Genital Değişiklikler İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Doğum sonrası iyileşme kişiden kişiye değişir. Ancak bazı yakınmaların “doğum yaptım, normaldir” düşüncesiyle uzun süre ertelenmemesi gerekir.

Özellikle;

• Devam eden idrar kaçırma,
• Vajinada belirgin baskı veya aşağı doğru sarkma hissi,
• Cinsel ilişki sırasında sürekli ağrı,
• Geçmeyen vajinal kuruluk ve yanma,
• Doğum dikişi bölgesinde devam eden ağrı,
• Günlük yaşamı veya cinsel yaşamı etkileyen vajinal gevşeme hissi

varsa jinekolojik değerlendirme yapılması uygun olur.

Sonuç: Doğum Sonrası Genital Sağlık Tek Bir İşlemden İbaret Değildir

Doğum sonrası vajinal değişiklikler, kadınların konuşmakta zorlanabildiği ancak oldukça gerçek ve önemli şikâyetlere neden olabilir. Vajinal gevşeme, kuruluk, idrar kaçırma, doku ve dış görünüm değişikliklerinin her biri farklı nedenlerden kaynaklanabilir.

Bu nedenle amaç doğrudan belirli bir işleme yönelmek değil, öncelikle problemin kaynağını belirlemektir.

Pelvik taban rehabilitasyonundan medikal tedavilere, HIFU, lazer ve radyofrekans gibi enerji bazlı teknolojilerden gerekli durumlarda cerrahi genital estetik uygulamalarına kadar farklı seçenekler kişiye özel olarak değerlendirilebilir.

Op. Dr. Tuba Nadide Yılmaz Kliniği’nde doğum sonrası genital ve fonksiyonel şikâyetler jinekolojik muayene ile birlikte değerlendirilmekte, HIFU dahil güncel teknolojiler ve diğer tedavi seçenekleri arasından kişiye uygun yaklaşım planlanmaktadır.

Uygun tedavi planlaması için bize ulaşabilirsiniz.